Tiếng chuông báo đã đến giờ pháp thoại. Tôi đi lên thiền đường, từ xa tôi thấy một chú điệu nhỏ rất khôi ngô trong chiếc áo tràng nâu, bên cạnh chú là bé Alex đang đi tới. Tôi kêu lên: "Hôm nay xóm Trong Sáng có một chú điệu nhỏ, chú từ đâu tới đó chú?" Chú mắc cỡ nhìn tôi mỉm cười, không ai xa lạ đó là bé Kiệt. Hôm kia, trong khi sư chú Pháp Hữu đang cạo tóc thấy bé Kiệt đứng kế bên, chú hỏi bé Kiệt có thích cạo tóc không, bé bảo rằng thích, thế là chú cạo tóc cho bé luôn. Từ khi được cạo tóc đến nay, sáng nào bé Kiệt cũng siêng đi ngồi thiền, em gái của chú là bé Mỹ Linh cũng bắt chước theo anh. Hai bé ngồi thiền lưng rất thẳng, hai bé siêng năng tu tập, ai thấy cũng thương. Một hôm bé Mỹ Linh nói với sư cô Châu N. : "Con muốn lớn lên làm sư cô, để được giúp nhiều người, và để được sống lâu." Nghe kể lại, tôi ngạc nhiên với sự suy nghĩ khá người lớn của bé. Chỉ còn hai ngày là qua một năm mới, đêm nay phòng khách xóm Trong Sáng rất đông thiền sinh, cũng như tiếng ồn của các em bé nhỏ. Cuối tuần này là khóa tu cho đầu năm 2006, năm nay khá đông trẻ em, tôi nhìn sang cuối bàn, thấy bé Kiệt đang ngồi im lặng bên bé Alex, hai em đang nói chuyện thì thầm. Với tuổi của các em, trên thế giới hiện giờ, có rất nhiều em đã có một đời sống sa đọa, đi ăn cắp, hút xì ke, hoặc những em có gia đình đàng hoàng thì ngồi bên máy vi tính chơi 'game', hoặc xem phim, v.v...có bao nhiêu em có một đời sống hiền hòa biết tu tập như bé Kiệt trên đất nước cường quốc này. Hình ảnh của bé Kiệt gợi lại trong tôi một kỷ niệm xa xưa, lúc tôi đang sống tại Sàigòn.

Năm 1982, nhà tôi trên đường Hùng Vương gần xa cảng miền Tây. Năm đó, cuộc sống tại Việt Nam vẫn còn rất khó khăn. Những xe bán thuốc khắp nơi trong thành phố, trước nhà tôi cũng có một xe bán thuốc hút do một cô bé tên Mai bán. Tối hôm đó trời mưa, tôi đi ra định đóng cửa để đi ngủ. Cô bé Mai lại gần tôi nói nhỏ, "cô ơi, có một chú, hay cô đang đứng trú mưa từ chiều tới giờ, con thấy tội nghiệp quá, cô lại hỏi ăn gì chưa." Lúc đó, tôi mới thấy một bóng nhỏ bé đang đứng đục mưa, tôi ngoắc em lại gần hỏi, "em là chú hay cô điệu vậy?" Điệu trả lời, "dạ, em là chú ạ." Bấy giờ tôi mới thấy rõ nét mặt của em, có một vá tóc hơi dài vén qua tai bên trái, nét mặt thanh tú như con gái, chú điệu đẹp lắm, khoảng chừng 9, 10 tuổi, nhưng chiều cao bằng bé Kiệt bây giờ, mà ốm hơn. Tôi mời chú vào trong nhà, lấy nước cho chú uống và hỏi chú đến từ đâu? Chú cho biết là từ dưới miền Tây lên, và em định đi về Nha Trang quê hương của em, em có quen với một vị thầy ở chùa Huệ Nghiêm, nhưng chùa đã đóng cửa. Tôi mời em ăn cơm chiều, nhìn cách em ăn thật chánh niệm, không hề gây ra một tiếng động, dù là tiếng va chạm của chiếc muổng sắt và cái chén bằng sành. Tôi hỏi em vì sao mà ăn uống nhỏ nhẹ và im lặng như thế kia. Em nói: "Nếu em khua chén, tiếng động đó sẽ làm con ngạ quỷ ngóng cổ lên và đứt gân cổ chết thì tội một kiếp ngạ quỷ." Tôi ngạc nhiên nhìn chú điệu, chú bé tí xíu mà sao lại thông hiểu kinh và có nhiều tình thương như vậy, có thể chú đã được thầy dạy. Lúc ban đầu tôi có hơi nghi ngờ, không biết có phải thật là chú điệu hay không, vì Sàigòn bấy giờ có rất nhiều người giả dạng xin ăn. Nhưng sau đó, chú đã kể lại nhiều chuyện về ngôi chùa dưới quê nơi chú đang tu học. Chú đã thức dậy từ ba giờ sáng để tụng kinh Lăng nghiêm, sau đó chú còn nấu nước, nấu cơm, tưới cây rồi mới đi học. Chú đã mười hai tuổi rồi, nhưng nhìn chú ốm yếu nhỏ con như 8, 9 tuổi. Sống ở một ngôi chùa nghèo ở dưới quê thì làm gì có đầy đủ chất dinh dưỡng để lớn mạnh được. Nhớ đến điều này, tôi nghĩ đến rất nhiều em bé ở các nước nghèo trên thế giới, bị còi xương vì thiếu ăn, thiếu chất dinh dưỡng. Vậy mà vẫn có những nơi người ta đã đổ hàng tấn thức ăn xuống biển vì quá hạn, hoặc có người chê bai thức ăn dỡ, hoặc phung phí tiền bạc vào những đam mê vật chất, trau chuốt cho tấm thân vô thường như bọt biển. Phải chi, mỗi người chỉ cần ý thức một chút, chỉ cần nhín một số tiền thật nhỏ để chia sẻ với các em bé nghèo một ly sửa mỗi ngày, thì hay biết mấy.

Dù trời đã tối, tôi cũng cố gắng chở em đến các chùa gần nhà để gởi gắm, nhưng khi chứng kiến những cảnh tượng ở các chùa ấy, tôi cảm thấy không yên tâm để giao em lại. Chỉ mới gặp em có mấy tiếng mà tôi cảm thấy như đã biết em từ bao nhiêu kiếp rồi, rất lo lắng cho sự an toàn của em. Bây giờ đi tu rồi, tôi mới hiểu tại sao lúc đó tôi thương và trân quý em như vậy, vì chúng tôi cùng là đệ tử của đức Như Lai. Khi còn là cư sĩ, lòng tôi rất kính tin Tam Bảo. Gặp bất cứ một vị tu sĩ nào, tôi đều cung kính và quý trọng cúng dường, huống chi là một chú điệu nhỏ. Kinh Bảo Tích cũng đã từng nói, một chú điệu nhỏ có thể là một bậc giác ngộ, không nên xem thường. Rốt cuộc em ở lại nhà tôi đêm đó, đợi sáng mai tôi sẽ đưa em đến chùa Huê Lâm, nơi mà em có quen biết.

Nhà tôi có một phòng thờ Bụt, mỗi buổi sáng vào lúc bốn giờ, mẹ tôi tụng kinh Lăng nghiêm. Sáng hôm đó, tiếng tụng kinh lớn đến nỗi làm tôi giựt mình thức giấc, tiếng của chú điệu át luôn tiếng của mẹ tôi, làm tôi mỉm cười. Đêm qua chú ngủ chung giường với mẹ tôi, sáng nay hai bà cháu cùng dậy sớm tụng kinh. Chú điệu ngày xưa chắc cũng không ngờ bà bác năm xưa bây giờ cũng là một sư cô già vẫn tinh cần trì kinh niệm Phật. Tôi xin mẹ tiền cho chú để về quê, và chở chú ra chợ cho ăn hủ tiếu chay. Khi đến chùa Huê Lâm, lúc tôi trình bày mọi chuyện cho các sư cô nghe, các sư cô nhìn tôi cười thương mến, bảo rằng chú điệu đẹp như con gái vậy. Thấy các sư cô cười tươi ríu rít, tôi thấy yên tâm và từ giả chú điệu để ra về. Đã hơn mười mấy năm, tôi hy vọng rằng; chú điệu ngày xưa bây giờ có thể là một vị đại đức, vẫn chuyên cần tu học và có rất nhiều lòng từ bi. Chú điệu ngày xưa cho tôi một ấn tượng rất đẹp về điệu, dù tôi không được tiếp xúc nhiều với các điệu ở trong chùa.

Hình ảnh chú điệu Kiệt làm tôi nhớ lại chú điệu ngày xưa. Trở về với hiện tại, mùa xuân đang về trên đất Lộc Uyển. Những loài hoa thay nhau nở rộ, chim hót vang trời mỗi buổi sáng mai. Sáng nay là buổi tụng năm giới, có rất nhiều em thiếu nhi ra tụng hai giới. Những em bé tóc vàng hoe bên cạnh những em bé tóc đen, tóc đỏ, những đôi mắt xanh mắt đen ngây thơ, hai má bầu bĩnh ửng hồng, các em chắp tay và cố gắng đi trong chánh niệm ra trước đại chúng, nghe chuông và lạy xuống rất ngoan ngoãn, những mái đầu cúi sát bên nhau thật dễ thương. Tôi thấy những đôi mắt trìu mến của quý thầy cô và của đại chúng hướng về các em. Sự có mặt của các em trong những lần tụng giới đã mang lại sự tươi mát và rất nhiều hạnh phúc cho mọi người. Bây giờ thì tóc bé Kiệt đã ra dài, em và bé Mỹ Linh mặc chiếc áo tràng nâu đi bên cạnh các bạn trông thật khiêm tốn. "I vow to develop understanding, in order to live peacefully with people..." Các em cũng như người lớn cùng chấp tay lập lại hai lời hứa. Tôi không chắc là các em có thể hiểu được hết những lời hứa, nhưng tôi hy vọng rằng; những lời hứa ấy cũng như những giọt mưa, theo thời gian từ từ thấm sâu vào lòng đất tâm, một ngày nào đó khi các em lớn lên, hạt hiểu biết và thương yêu của các em sẽ nở hoa và các em sẽ đem lại hạnh phúc cho muôn loài như lời các em đã hứa khi còn bé thơ.
Lộc Uyển hiện nay, mỗi cuối tuần có rất đông các em bé trai hay gái con của các bạn thiền sinh Mỹ và cũng có những thân hữu của Lộc Uyển đến sinh hoạt. Vì tệ nạn xã hội hiện nay, cha mẹ lo sợ con em mình bị ảnh hưởng những thói quen xấu, cho nên mỗi khi tụng giới cha mẹ dẫn con em đến khá đông. Vì nhu yếu cần phải hướng dẫn cho các em cũng tu học như người lớn, cho nên một số thầy cô đã thành lập một chương trình lo cho các em thiếu nhi đến sinh hoạt mỗi tuần chủ nhật tụng giới, giúp các em vung trồng tình thương và sự hiểu biết, dạy các em biết chuyển hóa cơn giận, tiếp xúc với những mầu nhiệm của đất trời, v.v... Biết đâu trong các em thiếu nhi đến tu học đó, có thể sau này là một vị nguyên thủ quốc gia, có thể là mộ vị thiền sư, cũng có thể có em muốn làm một chú điệu nhỏ ngay bây giờ, và ở đây. Tôi là người làm vườn, mỗi lần trồng một cây, tôi bón phân, tưới nước, khi thấy cây lớn mạnh và cho hoa, tôi rất mừng. Nhưng trồng cây thì rất dễ, vì nó là loài vô tình, tôi chỉ tốn công mà không nhọc tâm. Còn trồng người thì không phải dễ. Đối với quý thầy cô phụ trách thiếu nhi cũng như thiếu niên, tôi rất trân quý, vì họ đã làm những điều đáng làm, bỏ thời gian và công sức của mình vào việc hướng dẫn các em tu học, vun trồng những hạt giống chân thiện mỹ trong các em, hiến tặng cho các em một đời sống tâm linh sâu sắc, khi lớn lên các em sẽ giúp được nhiều người với lòng thương yêu và hiểu biết ấy. Chính vì vậy mà tôi mang ơn họ vô cùng.